Dzięki uproszczonym przepisom rolnicy zyskują zachętę do retencjonowania wody na własnej ziemi, co pozwala optymalnie nawadniać uprawy bez konieczność drenowania zasobów wód podziemnych. Przebudowa systemów melioracyjnych bez zbędnych formalności, a także możliwość wykonania stawów retencyjnych do 5000 m2 powierzchni i 3 m głębokości jedynie na zgłoszenie – to najważniejsze zmiany w ustawie Prawo wodne. Więcej proretencyjnych inwestycji w zlewniach rolniczych prowadzą również Wody Polskie – wszystko dzięki przyznaniu możliwości ubiegania się o setki milionów złotych dofinansowania ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Na terenie całego kraju kontynuowany jest projekt tworzenia w powiatach Lokalnych Partnerstw do spraw Wody (LPW). Zapraszamy do współpracy i udziału w pracach LPW celem wypracowania rozwiązań dotyczących racjonalnej gospodarki wodą i metod walki z suszą!

W dobie zmian klimatycznych, skutkujących częstszym występowaniem suszy i powodzi, szczególnie ważna jest racjonalna gospodarka wodna, dzięki której można przeciwdziałać tym zjawiskom. Ma to ogromne znaczenie na terenach wiejskich, które są narażone na niedobory wody i suszę rolniczą, ale też problem podtopień. Lokalne działania z zakresu małej retencji pozwalają gromadzić wodę i zatrzymać lub spowolnić spływ wód. Poprawiają bilansu wodny w okolicy, dzięki czemu możliwe jest odpowiednie nawodnienie upraw, czyli w efekcie wyższe plony. Budowa śródpolnych oczek wodnych, zbiorników, stawów, zastawek, czy przepusto-zastawek na rowach melioracyjnych, a także tworzenie nadwodnych pasów roślinności i zadrzewień wpływa korzystnie na rozwój bioróżnorodności i odtwarzanie tradycyjnych krajobrazów rolniczych oraz pozwala redukować poziom zanieczyszczeń pochodzących z nawozów. Zmiana struktury opadów wymusza na nas wdrożenie inwestycji, które pozwolą nam umiejętnie zagospodarować każdą kroplę wody już momencie, gdy spada na ziemię. Tylko działania kompleksowe, łączące elementy retencji naturalnej i sztucznej oraz działania techniczne i nietechniczne będą skuteczną odpowiedzią na problem suszy w Polsce.


Lokalne Partnerstwa do spraw Wody - współpraca dla racjonalnej gospodarki wodnej

Celem Lokalnych Partnerstw do spraw Wody jest stworzenie pola współpracy między istotnymi podmiotami mającymi wpływ na gospodarkę wodną. W ich skład mogą wejść przedstawiciele:

  • Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie,
  • samorządu terytorialnego szczebla gminnego, powiatowego oraz wojewódzkiego (marszałka województwa),
  • spółki wodnej (z każdej w powiecie),
  • izby rolniczej,
  • Lasów Państwowych,
  • parków narodowych i krajobrazowych,
  • instytutów naukowych i uczelni rolniczych,
  • organizacji pozarządowych
  • aktywnych rolników
  • właścicieli stawów rybnych (w tym działających w ramach spółek wodnych, spółdzielni i grup producenckich),
  • doradców z prywatnych podmiotów doradczych,
  • i innych zainteresowanych podmiotów.

Obszarem działania projektu jest powiat reprezentowany przez podmioty działające na danym terenie. W pierwszym etapie LPW powstaną w 16 powiatach na zasadach pilotażu (po jednym w każdym województwie), zaś w drugim będą sukcesywnie i w miarę potrzeb powstawać kolejne. Planuje się utworzenie LPW w każdym powiecie, a efektem ich prac będzie:

  • diagnoza sytuacji w zakresie zarządzania zasobami wody pod kątem potrzeb rolnictwa i mieszkańców obszarów wiejskich,
  • wypracowanie wspólnych rozwiązań na rzecz poprawy szeroko pojętej gospodarki wodnej w rolnictwie i na obszarach wiejskich,
  • wypracowanie propozycji, co do przyszłych ram prawno-organizacyjnych działania struktur LPW, o tych samych zadaniach na terenie całego kraju,
  • przygotowanie raportu diagnostycznego dotyczącego całego kraju dla MRiRW.

Wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego są odpowiedzialne za tworzenie pilotażowych LPW, a całość prac koordynuje Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Jednostki doradztwa rolniczego organizują spotkania w ramach tworzenia LPW wspólnie z Wodami Polskimi w celu zainteresowania mieszkańców i instytucji z obszaru powiatów problemem wody.


PGW Wody Polskie przygotowały pakiet wspierający ARiRM w działaniach na rzecz nawodnień rolniczych.

W pierwszej kolejności Wody Polskie przeszkolą doradców rolniczych wyznaczonych przez Ośrodki Doradztwa Rolniczego. Wyspecjalizowana kadra trenerów w całym kraju poprowadzi szkolenia z zakresu przygotowania merytorycznej i formalnej dokumentacji wodno-prawnej wymaganej przy uzyskiwaniu pozwoleń na budowę urządzeń do nawadniania gospodarstw rolnych. Ponadto w każdym z Regionalnych Zarządów Wód Polskich w pionie Usług Wodnych powołano koordynatorów regionalnych na bieżąco wspomagających doradców rolniczych z Ośrodków Doradztwa Rolniczego.

brosz 1brosz2

RZGW

IMIĘ I NAZWISKO

MAIL

GDAŃSK

Alina Szpanowska -Karaś

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

WARSZAWA

Katarzyna Ziółkowska

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

BIAŁYSTOK

Małgorzata Kubala

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

LUBLIN

Violetta Rudzka

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

RZESZÓW

Krzysztof Gwizdak

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

GLIWICE

Tomasz Szałankiewicz

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

WROCŁAW

Elżbieta Rzepka

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

POZNAŃ

Katarzyna Maślińska

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

BYDGOSZCZ

Alina Malendowicz-Dygulska

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

SZCZECIN

Lucyna Kwoszcz

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

KRAKÓW

Kinga Warkocz-Pęcak

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Podstawa Prawna

Dla rolników i właścicieli gruntów zainteresowanych melioracją przygotowaliśmy poradniki, które zawierają aktualne informacje przydatne w załatwieniu formalności. Broszura „Melioracje wodne w ustawie Prawo wodne” jest dostępna do pobrania tutaj, zaś broszura „Pobór wód na potrzeby prowadzenia działalności rolniczej” tutaj. Polecamy także "Poradnik dobrych praktyk rolniczych", pokazujący w prosty sposób jak zwiększyć plony i retencję wody na swoich gruntach, dostępny tutaj.


Przebudowa melioracji bez zbędnych formalności

Retencja wody w gospodarstwach rolnych jest koniecznością, a w tym celu można wykorzystać istniejącą sieć melioracyjną. Dzięki budowie piętrzeń i zastawek woda nie spływa szybko, ale pozostaje w okolicy przez dłuższy czas, zasilając i odnawiając stopniowo poziom wód gruntowych. W wyniku zmian w prawie, przebudowa rowów w celu zatrzymywania wody oraz obiektów drenarskich w celu hamowania odpływu wody nie wymaga żadnych zgłoszeń i pozwoleń. Wystarczy jedynie powiadomienie właściwego miejscowo zarządu zlewni Wód Polskich.

Powiadomienia dokonuje zakład, rozumiany jako osoba fizyczna lub przedsiębiorca, przed wykonaniem robót, czynności lub urządzeń wodnych. Zasięg oddziaływania nie może wykraczać poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli gruntów objętych oddziaływaniem na przebudowę rowów lub obiektów drenarskich.

Tak samo, żadnych zgłoszeń ani pozwoleń nie wymaga zatrzymywanie wody w rowach oraz hamowanie odpływu wody z obiektów drenarskich. Wystarczy, że zasięg oddziaływania nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, chyba że zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli gruntów objętych oddziaływaniem na zatrzymywanie wody w rowach lub na hamowanie odpływu wody z obiektów drenarskich.

Działania z zakresu retencji korytowej pozwalają na skuteczne przeciwdziałanie skutkom suszy rolniczej, zwiększanie retencji glebowej na gruntach ornych i przyczyniają się do zwiększenia plonów. Dzięki nim możliwe jest podniesienie poziomu wód gruntowych na okolicznych terenach, zaś zatrzymanie wody w górnych partiach zlewni zapobiega nadmiernemu spływowi z gruntów rolniczych i leśnych, co ma kluczowe znaczenie w zmniejszaniu kosztów związanych z wypłatami rekompensat spowodowanych skutkami suszy rolniczej.


Ułatwienia w budowie stawów

Przez wiele lat śródpolne stawy i oczka wodne traktowano często jako nieużytki, a wiele z nich na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci zniknęło z krajobrazu polskiej wsi. Tymczasem są cennym rezerwuarem wody, co ma kluczowe znaczenie w przeciwdziałaniu skutkom suszy rolniczej. Retencjonując wodę, utrzymują ją w pobliżu roślin uprawnych oraz wpływają korzystnie na bilans wodny, poprawiając mikroklimat. Są również ostoją bioróżnorodności, co pozwala zapewnić równowagę ekologiczną, czego przykładem jest obecność płazów, które są bioindykatorami czyli wskaźnikami zanieczyszczenia wód.

Dzięki zmianom w Prawie wodnym, wykonanie stawu o powierzchni nieprzekraczającej 5000 m2 oraz głębokości nieprzekraczającej 3 m od naturalnej powierzchni terenu, nie wymaga już pozwolenia wodnoprawnego. Wystarczy jedynie zgłoszenie do właściwego miejscowo nadzoru wodnego Wód Polskich. Staw może być napełniany wyłącznie wodami opadowymi, roztopowymi lub gruntowymi i służyć celom retencyjnym. Stawy rybne, rekreacyjne, służące do oczyszczania ścieków albo napełnianie w ramach usług wodnych wymagają pozwolenia wodnoprawnego.

Zgłoszenia wodnoprawnego dokonuje zakład, rozumiany jako osoba fizyczna lub przedsiębiorca, przed planowanym terminem rozpoczęcia wykonywania czynności, robót lub urządzeń wodnych. Zasięg oddziaływania nie może wykraczać poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, chyba że zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli gruntów objętych oddziaływaniem na wykonanie stawu.

Nowe przepisy umożliwiają każdemu z nas, bez pozwolenia wodnoprawnego, wykopanie stawu, który będzie mógł pomieścić potencjalnie do 15 mln litrów wody – tyle, ile 5 basenów olimpijskich! Pamiętajmy, że budowa zbiornika małej retencji to inwestycja na długie lata, która nie tylko się zwróci, ale i przyniesie korzyści. W każdym miejscu możemy zatrzymać wodę – co jest szczególnie ważne – tam gdzie spadła wraz z deszczem. Działając lokalnie, w ramach małej retencji, wspieramy ochronę zasobów wodnych w całymi kraju.


Ponad 750 mln zł na inwestycje Wód Polskich w zlewniach rolniczych

Komisja Europejska 31 sierpnia ub.r. zaakceptowała strategiczną zmianę Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020, rozszerzając wsparcie w okresie przejściowym dla operacji „Zarządzanie zasobami wodnymi”, które będzie przyznawane w ramach poddziałania 4.3 „Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem, modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa”. Beneficjentem instrumentu są Wody Polskie, które we współpracy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi będą realizować zadania związane z budową lub przebudową urządzeń piętrzących w celu zwiększenia retencji korytowej w zlewniach rolniczych. Zgodnie z harmonogramem pierwsze nabory mogą zostać ogłoszone w drugim kwartale 2022 roku, zaś budżet operacji wynosi ponad 215 mln euro!

W oparciu o środki finansowe z PROW, zaplanowano realizację 196 zadań inwestycyjnych o wartości 590 mln zł do 2025 roku. Ponadto w ramach wdrażania założeń do Programu Kształtowania Zasobów Wodnych, Wody Polskie prowadzą 52 zadania o charakterze inwestycyjnym i 284 zadania o charakterze utrzymaniowym na ponad 1000 urządzeniach wodnych za ponad 160 mln zł. Realizacja założeń do 2025 roku zwiększy poziom retencji korytowej do ponad 156 mln m3 wody, nawadniając 62 tys. ha gruntów będących w zasięgu oddziaływania tych urządzeń. Łącznie to niemal 250 zadań inwestycyjnych i blisko 300 zadań utrzymaniowych na kwotę ponad 750 mln zł, zaplanowanych do realizacji w zlewniach rolniczych do 2025 roku.

Dzięki działaniom w ramach retencji korytowej, przywrócona zostaje dwufunkcyjna rola urządzeń melioracyjnych, która zapewnia odprowadzanie wód z pól i użytków rolnych w czasie opadów, ale również retencję wód w okresach suszy. Spowolnienie odpływu wód w rzekach zwiększa retencję wód w ich korytach, umożliwiając zachowanie przepływów środowiskowych w okresach niżówkowych. Właśnie wtedy, na wybranych rzekach i kanałach jest prowadzone czasowe podpiętrzanie wód z wykorzystaniem jazów, zastawek i innych urządzeń piętrzących. Podniesienie poziomu wody w ich korytach pozwala na przekierowanie wód do systemów rowów melioracyjnych połączonych z tymi ciekami. Efektem jest wzrost poziomu wód gruntowych na okolicznych terenach. Tylko dzięki dotychczasowym działaniom z zakresu retencji korytowej zwiększyliśmy krajowy wskaźnik retencji wód do 7%.


Zachęcamy do korzystania z naszej infolinii

Jeśli chcesz uzyskać niezbędne informacje na temat prawidłowego przygotowania dokumentów, właściwego miejsca składania wniosków oraz wniesienia odpowiednich opłat na odpowiedni numer konta, możesz skorzystac z infolinii. Kontakt jest możliwy w dni robocze pod numerem telefonu: 22 470 10 00 od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:00 do 16:00.

infolinia 2661x525 2022