1. Do kogo mam złożyć wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego?

Organem właściwym do wydania pozwolenia jest dyrektor zarządu zlewni lub dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej PGWWP, w zależności od rodzaju realizowanego przedsięwzięcia. Wniosek można wysłać na adres właściwego organu albo zgodnie z art. 397 ust. 6 ustawy Prawo wodne złożyć w siedzibie nadzoru wodnego właściwego miejscowo albo najbliższego dla zamierzonego korzystania z usług wodnych lub wykonywania urządzeń wodnych, lub innej działalności wymagającej zgody wodnoprawnej. Adresy jednostek Wód Polskich znajdują się: tutaj https://wodypolskie.bip.gov.pl/regionalne-zarzady-gospodarki-wodnej/regionalne-zarzady-gospodarki-wodnej.html

2. Do kogo mam złożyć zgłoszenie?

Organem właściwym do przyjęcia zgłoszenia jest kierownik nadzoru wodnego PGWWP. W związku z tym zgłoszenie składa się w siedzibie nadzoru wodnego właściwego miejscowo albo najbliższego dla zamierzonego korzystania z usług wodnych lub wykonywania urządzeń wodnych, lub innej działalności wymagającej zgody wodnoprawnej. Adresy jednostek Wód Polskich znajdują się: tutaj https://wodypolskie.bip.gov.pl/regionalne-zarzady-gospodarki-wodnej/regionalne-zarzady-gospodarki-wodnej.html

3. Jakie dokumenty są niezbędne do rozpatrzenia wniosku o pozwolenie wodnoprawne?

Do każdego wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego należy dołączyć następujące dokumenty: 1) operat wodnoprawny z oznaczeniem daty jego wykonania, zwany dalej "operatem", wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych; 2) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana; 3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lub w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli są wymagane;  4) ocenę wodnoprawną, jeżeli jest wymagana.

Ponadto, w zależności od przedmiotu składanego wniosku, może istnieć obowiązek dołączenia również innych dokumentów, tj.:

- instrukcji gospodarowania wodą – w przypadku wniosku o pozwolenie na piętrzenie wód powierzchniowych budowlą piętrzącą o wysokości piętrzenia powyżej 1 m oraz wyposażoną w urządzenia umożliwiające regulowanie przepływu lub na zależne od siebie korzystanie z wód przez kilka zakładów; instrukcja powinna zawierać opis sposobu gospodarowania wodą i zaspokojenia potrzeb wszystkich użytkowników odnoszących korzyści z urządzeń wodnych, których dotyczy instrukcja; instrukcję składa się w liczbie egzemplarzy uwzględniającej liczbę podmiotów korzystających z wód;

- dokumentacji hydrogeologicznej, jeżeli jej wykonanie jest wymagane na podstawie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze – w przypadku wniosku o pozwolenie na pobór wód podziemnych oraz na odwodnienie zakładu górniczego lub obiektu budowlanego;

- zgodę właściciela urządzeń kanalizacyjnych – w przypadku wniosku o pozwolenie na wprowadzanie do tych urządzeń ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego.

Ponadto do wniosku dołącza się dowód uiszczenia opłaty za pozwolenie wodnoprawne – należy przy tym, że jeden wniosek może dotyczyć wydania kilku pozwoleń wodnoprawnych, a wówczas opłata powinna zostać zwielokrotniona. Jeżeli wnioskodawca nie występuje z wnioskiem osobiście, ale przez pełnomocnika, wówczas konieczne jest dołączenie pełnomocnictwa oraz opłaty za to pełnomocnictwo.

4. Na jakie działania muszę uzyskać pozwolenie wodnoprawne?

Uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wymagają następujące działania:

  • polegające na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz przedsiębiorstwom możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres: powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód
  • korzystanie wykraczające poza zakres korzystania zwykłego i powszechnego – jednocześnie niemieszczące się w katalogu czynności kwalifikowanych jako usługi wodne, np. odwadnianie gruntów i upraw, nawadnianie gruntów lub upraw
  • długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej
  • rekultywację wód powierzchniowych lub wód podziemnych
  • wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów
  • wykonanie urządzeń wodnych (patrz niżej)
  • regulację wód, zabudowę potoków górskich oraz kształtowanie nowych koryt cieków naturalnych (np. rzek, strumieni, potoków)
  • zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wód
  • prowadzenie przez wody powierzchniowe płynące oraz przez wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych, rurociągów, przewodów w rurociągach osłonowych lub przepustów
  • prowadzenie przez śródlądowe drogi wodne oraz przez wały przeciwpowodziowe napowietrznych linii energetycznych i telekomunikacyjnych

Jakie urządzenia wodne wymagają pozwolenia wodnoprawnego

Do urządzeń wodnych, których wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, zalicza się między innymi :

  • urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy
  • sztuczne zbiorniki usytuowane na wodach płynących oraz obiekty związane z tymi zbiornikami
  • stawy – w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków albo rekreacji (z wyłączeniem stawów o powierzchni nieprzekraczającej 1000 m2i głębokości nieprzekraczającej 3 m od naturalnej powierzchni terenu – te wymagają zgłoszenia wodnoprawnego. Z tym, że nie mogą one być napełniane w ramach usług wodnych, tylko wyłącznie wodami opadowymi lub roztopowymi lub wodami gruntowymi. Natomiast zasięg oddziaływania takiego stawu nie może wykraczać poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem)
  • obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych
  • obiekty energetyki wodnej
  • wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód, ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, ziemi lub do urządzeń wodnych
  • stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych
  • urządzenia służące do chowu ryb lub innych organizmów wodnych w wodach powierzchniowych
  • mury oporowe, bulwary, nabrzeża, mola, pomosty i przystanie
  • stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych

Należy pamiętać, że jako urządzenia wodne mogą zostać zakwalifikowane również inne urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów.

Co jeszcze może wymagać pozwolenia wodnoprawnego?

Możesz potrzebować pozwolenia wodnoprawnego na:

  • wykonanie urządzeń melioracji wodnych niezaliczonych do urządzeń wodnych
  • wykonanie obiektów mostowych, rurociągów, linii energetycznych, linii telekomunikacyjnych oraz innych urządzeń (wraz z infrastrukturą towarzyszącą) prowadzonych przez wody powierzchniowe oraz przez wały przeciwpowodziowe
  • roboty w wodach oraz inne roboty, które mogą być przyczyną zmiany naturalnych przepływów wód, stanu wód stojących i stanu wód podziemnych poza granicami nieruchomości gruntowej, na której są prowadzone te roboty

Również odbudowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa, rozbiórka lub likwidacja tych urządzeń może wymagać pozwolenia wodnoprawnego. Wyjątkiem będą roboty związane z utrzymaniem tych urządzeń wodnych. Ostateczną decyzję, czy pozwolenie jest wymagane, podejmie właściwa jednostka Wód Polskich.

Pozwolenie wodnoprawne na inwestycje na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią

Potrzebujesz pozwolenie wodnoprawne, jeśli na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią planujesz:

  • lokalizowanie nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub nowych obiektów budowlanych
  • gromadzenie ścieków, odchodów zwierzęcych, środków chemicznych, a także innych materiałów, które mogą zanieczyścić wody, oraz prowadzenie na tych obszarach odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania (pamiętaj, że wcześniej musisz uzyskać decyzję zwalniającą z zakazu takich działań – wydawaną na podstawie art. 77 ust. 3 ustawy Prawo wodne)

W odpowiedniej jednostce Wód Polskich dowiesz się, czy inwestycja znajduje się na terenach szczególnego zagrożenia powodzią. Ewentualnie skorzystaj z map Hydroportalu.

5. Kiedy mogę się ubiegać o zwrot opłaty za udzielenie zgód wodnoprawnych?

Zgodnie z art. 398 ustawy Prawo wodne za udzielenie zgód wodnoprawnych (zgłoszenie, pozwolenie ocena wodnoprawna) ponosi się opłatę, której wysokość obliczana jest na podstawie stawki ogłaszanej corocznie przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej w drodze obwieszczenia. Obecnie stawki wynoszą odpowiednio:

  • za przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego – 90,16 zł;
  • za wydanie pozwolenia wodnoprawnego – 224,88 zł;
  • za wydanie oceny wodnoprawnej – 899,53 zł.

Opłatę tę wnosi się na odpowiedni rachunek bankowy Wód Polskich, który znajdziesz tutaj: http://www.wody.gov.pl/nasze-dzialania/katalog-oplat-i-numery-rachunkow-bankowych, a poświadczenie jej wniesienia dołącza się do składanego podania.

W przypadku, gdy postępowanie – na przykład z powodu braków formalnych – nie zostało wszczęte, wówczas opłata ta podlega zwrotowi na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu.

Jeśli opłata za zgodę wodnoprawną nie pokrywa rzeczywistych kosztów postępowania, właściwy organ Wód Polskich ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia na podstawie art. 264 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Oznacza to, że opłata ponoszona jest w istocie za przeprowadzenie postępowania, a nie za udzielenie wnioskowanej zgody. W związku z tym nie ma możliwości zwrotu tej opłaty w przypadku odmowy udzielenia zgody wodnoprawnej z powodów określonych w art. 399 Prawa wodnego.

6. Czy można przedłużyć pozwolenie wydane w 2017 roku na podstawie art. 414 prawa wodnego?

Zgodnie z art. 414 ust. 2 Prawa wodnego w przypadku, gdy zakład w terminie co najmniej 90 dni przed upływem okresu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania dla danej decyzji, pozwolenie to nie wygasa – o ile wydana zostanie decyzja w sprawie ustalenia nowego terminu jego obowiązywania. Przepis ten stosuje się do decyzji dotyczących: usług wodnych, szczególnego korzystania z wód oraz długotrwałego obniżenia poziomu zwierciadła wody podziemnej. Na podstawie art. 414 ust. 9 możliwe jest również przedłużenie terminu obowiązywania pozwolenia na wykonanie urządzeń wodnych w przypadku, gdy 1) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne; 2) inwestor w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych, linii kolejowych, linii przesyłowych, lotnisk lub lądowisk nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne.

Do wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność, ponieważ sama idea ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wiąże się z brakiem zmian warunków tego pozwolenia – okres obowiązywania pozwolenia może być przedłużony tylko z zachowaniem tożsamych warunków. Jednocześnie operat ten powinien spełniać wymagania określone w obowiązujących obecnie przepisach prawa, przy czym nie ma możliwości uzupełniania lub prostowania jego treści. W związku z tym, choć teoretycznie możliwe jest przedłużenie terminu obowiązywania pozwolenia wydanego w 2017 r., w praktyce wydaje się to mało realne. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 roku rozszerzona została niezbędna zawartość operatu wodnoprawnego w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 roku, ponadto zmianie mógł ulec stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, zatem relatywnie mała jest szansa, żeby operat sporządzony pod rządami uprzedniej ustawy mógł zachować aktualność wymaganą do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

7. Kto jest właściwy do zmiany pozwolenia wodnoprawnego wydanego w 2017 roku lub wcześniej?

Zgodnie z art. 155 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał. Dokonując interpretacji przywołanego przepisu konieczne jest uwzględnienie wynikającego z art. 19 Kpa obowiązku przestrzegania właściwości rzeczowej przez organy administracji publicznej w każdym stadium postępowania administracyjnego.

Należy mieć na uwadze, że z wejściem w życie ustawy z 20.07.2017 r. Prawo wodne zniesiono dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej, a starostowie i marszałkowie województw utracili właściwość w sprawach pozwoleń wodnoprawnych. Oznacza to brak możliwości podejmowania przez te organy jakichkolwiek rozstrzygnięć mających za przedmiot pozwolenia wodnoprawne.
W związku z tym właściwość organów administracyjnych do przeprowadzenia postępowania należy określać według aktualnego stanu struktury administracji publicznej oraz według rozdziału w niej właściwości w sprawach indywidualnych. W przypadku zmian w strukturze administracji polegających na zniesieniu organu, który wydał decyzję, właściwość organu do wzruszenia decyzji należy określić, kierując się przepisami stanowiącymi o przejmowaniu zadań i kompetencji przez inne organy, o przeniesieniu ich na organy innego rodzaju (por. wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2012 r., IV SA/Wa 1730/11). W związku z tym co do zasady organem właściwym do zmiany pozwolenia wodnoprawnego wydanego przed 1 stycznia 2018 roku przez starostę właściwy jest dyrektor zarządu zlewni PGWWP, natomiast w przypadku pozwolenia przez marszałka województwa lub dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej – dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej PGWWP.

8. Kim jest następca prawny zakładu, o którym mowa w art. 411 ustawy Prawo wodne?

Następstwo prawne to wstąpienie w miejsce drugiej osoby w sferę jej stosunków prawnych. W przypadku osób fizycznych ma to miejsce w sytuacji dziedziczenia, w przypadku osób prawnych w sytuacji nabycia przedsiębiorstwa jako całości bądź przekształcenia osoby prawnej.

W przypadku, gdy umowa (np. sprzedaży, dzierżawy) dotyczy nieruchomości, następstwo prawne powinno być rozważane w zakresie stosunków prawnych bezpośrednio związanych z przedmiotem umowy czyli nieruchomością gruntową. Należy przy tym podkreślić, że – jakkolwiek zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny za części składowe nieruchomości uważa się także prawa związane z jej własnością - pozwolenie wodnoprawne nie jest prawem związanym z własnością nieruchomości, czego potwierdzeniem jest art. 393 ust. 4 ustawy Prawo wodne. Zatem przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego nie następuje z mocy prawa tylko dlatego, że nowy podmiot przejął władanie nad nieruchomością, gdyż uprawnienie wynikające z pozwolenia wodnoprawnego nie jest częścią składową urządzenia wodnego, a tym samym gruntu.

O następstwie prawnym możemy natomiast mówić w  przypadku, gdy przedmiotem umowy jest zbycie przedsiębiorstwa. Zastosowanie wówczas ma art. 552 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych – natomiast na mocy art. 551 tej ustawy w skład przedsiębiorstwa wchodzą m.in. koncesje, licencje i zezwolenia. Zatem nabywca całości przedsiębiorstwa (a nie tylko poszczególnych jego składników), jest następcą prawnym w rozumieniu art. 411 Prawa wodnego. Zatem w sytuacji nabycia przedsiębiorstwa, pozwolenia wodnoprawne wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa przechodzą z mocy prawa na nabywcę, przy czym nabywca zobowiązany jest wystąpić z wnioskiem do właściwego organu Wód Polskich o potwierdzenie przejęcia praw i obowiązków wynikających z tego pozwolenia.

9. Czy o pozwolenie wodnoprawne muszę wystąpićprzed pozwoleniem na budowę?

Zgodnie z art. 388 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne wydanie pozwolenia wodnoprawnego lub przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Co więcej, zgodnie z art. 388 ust. 5 ustawy pozwolenie wodnoprawne dołącza się do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, a zatem stanowi ono element formalny wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego to urządzenie.

Jeżeli zatem przedmiotem inwestycji bądź jej częścią jest urządzenie wodne, do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę należy dołączyć pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego korespondujące zakresem z przedmiotem wniosku.

10. Czy do wniosku o pozwolenie muszę dołączyć wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?

Zgodnie z art. 407 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego  należy dołączyć wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli są wymagane. Nie została tutaj powtórzona regulacja
z ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, w której wymóg dołączania decyzji o warunkach zabudowy dotyczył wyłącznie wniosków o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego.

Konieczność legitymowania się decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego bądź decyzją o warunkach zabudowy na etapie wniosku o pozwolenie wodnoprawne zależna jest od przedmiotu wniosku i oceniana w oparciu o art. 59 oraz art. 50 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2017 r. poz. 1073). Co do zasady decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego bądź o warunkach zabudowy jest wymagana w odniesieniu do każdej nietymczasowej i niejednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, choćby nie wiązała się ona z obowiązkiem posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę. Z tym, że o wymogu legitymowania się decyzją o warunkach zabudowy dla konkretnego przedmiotu wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie rozstrzygają organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami.

Natomiast w przypadku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wypis i wyrys z planu miejscowego należy dołączyć do każdego wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, niezależnie od jego przedmiotu – tak w przypadku pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie nowego obiektu, jak i na przebudowę bądź rozbudowę istniejącego, ale również
w przypadku pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód czy usługi wodne.

11. Czy muszę uzyskać pozwolenie na wykonanie szczelnego zbiornika retencyjnego?

Zgodnie z treścią art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20  lipca 2017 r. Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych.  Natomiast w myśl art. 16 pkt 65 ww. ustawy przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, które definiowane są jako wody znajdujące się w sposób naturalny w środowisku, wymienione w przepisach art. 18-23 tej ustawy, tj. wody powierzchniowe i wody podziemne.

Jeżeli przedmiotowy zbiornik jest urządzeniem szczelnym to uznać należy, że nie zmienia on stanu wód gruntowych, czyli nie kształtuje zasobów wodnych – nie jest zatem urządzeniem wodnym, w związku z czym jego wykonanie nie będzie wymagać uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

12. JAK ROZUMIEĆ UŻYTKOWANIE WÓD ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W STAWACH I ROWACH, O KTÓRYM MOWA W ART. 34 PKT 2 USTAWY PRAWO WODNE?

Wydaje się, że poprzez regulację zawartą w art. 34 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ustawodawca miał zamiar uzyskać całościowy obraz gospodarowania wodami prowadzonego na danym terenie. W związku z tym każdy sposób korzystania z wody znajdującej się w stawach i rowach, mający wpływ na kształtowanie zasobów wodnych np. poprzez kształtowanie poziomu wód gruntowych, poza wskazanymi wprost w ustawie wyjątkami (np. zatrzymywanie wody w rowie), a także poza działaniami literalnie wymienionymi w art. 32, 33 oraz 35 Prawa wodnego, powinien być kwalifikowany jako szczególne korzystanie z wód, o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie. Do tej kategorii będą zaliczać się takie działania, jak np.: retencjonowanie wody w stawach i rowach oraz pobór tej wody, wykorzystywanie wody w urządzeniu w celach hodowlanych.

Odrębną kwestię stanowi pobór wody z rowu  do celów nawodnień. Należy mieć na uwadze, że proces nawadniania prowadzony jest w okresie suszy, a zatem wówczas, gdy rowy również przestają prowadzić wodę. W związku z tym nie ma możliwości pobierania z nich wody do celów nawodnień. Jeśli rowem w okresie suszy prowadzona jest woda, sugeruje to, że w rzeczywistości nie jest to rów, ale ciek naturalny prowadzący wody powierzchniowe. Ich pobór będzie stanowił usługę wodną, o której mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego, nie zaś szczególne korzystanie z wód. W związku z tym każdorazowo organ rozpatrujący wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego w takim zakresie powinien wnikliwie rozważyć charakter obiektu, z którego pobierana będzie woda (lub wody).

13. KIEDY POBÓR WÓD PODZIEMNYCH LUB WÓD POWIERZCHNIOWYCH WYMAGA UZYSKANIA POZWOLENIA WODNOPRAWNEGO.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) usługą wodną jest m.in. pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Takie działanie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 389 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Wyjątek stanowi pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę, na potrzeby zwykłego korzystania z wód (por. art. 395 pkt 5 ustawy Prawo wodne).

Dodatkowo wyjaśniam, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne – właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego (por. art. 33 ust. 3 ustawy Prawo wodne).

14. OPŁATY ZA USŁUGI WODNE.

Zgodnie z art. 268 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) opłaty za usługi wodne uiszcza się za:

  1. poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych;
  2. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi;
  3. odprowadzania do wód:
    a) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast,
    b) wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast;
  4. pobór wód podziemnych i wód powierzchniowych na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych;
  5. wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków z chowu lub hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych.

Inne działania, które wymagają naliczenia i uiszczenia opłaty zostały wymienione w art. 269 ust. 1 ustawy Prawo wodne i należą do nich:

  1. zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej;
  2. wydobywanie z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu.

15. Czy muszę uzyskać pozwolenie wodnoprawne w związku z realizacją inwestycji obejmującej wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków?

Co do zasady przydomowa oczyszczalnia ścieków służy do oczyszczania i odprowadzania ścieków powstających na terenie własnego gospodarstwa domowego. Taki sposób zagospodarowania ścieków stanowi zwykłe korzystanie z wód, o którym mowa w art. 33 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 z późn. zm.) i które nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

W przypadku, gdy system odprowadzania ścieków z przydomowej oczyszczalni stanowi integralną część tej oczyszczalni (np. drenaż rozsączający), zaś sama instalacja posiada deklarację zgodności właściwości użytkowych z obowiązującymi normami, takiego systemu odprowadzającego nie należy traktować jako urządzenia wodnego, a w konsekwencji jego wykonanie nie będzie wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy Prawo wodne, prawo do zwykłego korzystania z wód nie uprawnia do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej. Poprzez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów (por. art. 16 pkt 65 ustawy), a zatem urządzenie służące do odprowadzania ścieków z oczyszczalni przydomowej powinno być jako takie urządzenie kwalifikowane, z uwagi na fakt, iż służy korzystaniu z wód. W tym kontekście, w przypadku kiedy ścieki z przydomowej oczyszczalni odprowadzane będą do ziemi przy pomocy dodatkowych, niestanowiących integralnej części oczyszczalni, urządzeń, wówczas taki obiekt należy traktować jako urządzenie wodne, o którym mowa w art. 16 pkt 65 ustawy Prawo wodne, a na którego wykonanie w myśl art. 389 pkt 6 tej ustawy wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego – mowa tu np. o wylotach służących do odprowadzania ścieków do wód lub do ziemi.