Wody Polskie w ramach opracowywanego planu przeciwdziałania skutkom suszy współpracują z samorządami na rzecz zintegrowanej retencji wód, która pozwoli złagodzić efekty suszy. Promują programy realizowane w gminach, które prowadzają wodooszczędne i proekologiczne rozwiązania.

 

luce mars 4JXEfFwf5 Q unsplash min photo boards j8RdbVr1lfs unsplash min

Program retencji na wsi - 50 mln zł dla samorządów

Jednostki samorządu terytorialnego od 22 lipca mogą sięgać po pomoc na realizację zadań w zakresie retencji na obszarach wiejskich. Na ten cel przeznaczono łącznie 50 mln zł w formie dotacji. Samorządy mogą ubiegać się o dofinansowanie do 70% kosztów kwalifikowanych. Nabór potrwa aż do 17 grudnia przyszłego roku lub do wyczerpania budżetu. 

Źródłem krajowych dotacji jest program NFOŚiGW „Adaptacja do zmian klimatu oraz ograniczanie skutków zagrożeń środowiska”, który po modyfikacji zakłada finansowanie samorządowych zadań w zakresie małej retencji na obszarach wiejskich*, m.in. budowę zastawek i małych zbiorników retencyjnych, przy czym nie przewidziano limitu finansowego dla pojedyńczego wniosku o dotację dzięki czemu mogą być realizowane zarówno małe jak i duże inwestycje. 

  • według Strategii Rozwoju Wsi, Rolnictwa I Rybactwa 2030 przyjętej 15 Października 2019 r. przez Radę Ministrów – za obszar wiejski uznaje się obszar kraju z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców

Ogłoszony właśnie nabór dotyczący finansowania retencji na wsi wpisuje się w szersze działania resortu klimatu i NFOŚiGW, których celem jest m.in. łagodzenie skutków suszy w Polsce. Program „Adaptacja do zmian klimatu oraz ograniczanie skutków zagrożeń środowiska” (finansowanie retencji na wsi) jest jednym z 26 programów uwzględnionych w tzw. pakiecie zielonych inwestycji, który jest skierowany do różnych beneficjentów i opiewa na łączną kwotę blisko 7,8 mld zł.

Więcej na: Nabór 2020-2021 – retencja na obszarach wiejskich


Trwa nabór wniosków do Programu „Moja woda”

Dofinansowanie na przydomowe instalacje retencyjne

Ruszył nabór wniosków w ramach Programu priorytetowego „Moja woda”. Od 1.07.2020 r. Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) prowadzą nabór w trybie ciągłym. Wnioski należy składać w wersji papierowej i elektronicznej we właściwym ze względu na lokalizację działki WFOŚiGW.

Więcej informacji na: http://nfosigw.gov.pl/oferta-finansowania/srodki-krajowe/programy-priorytetowe/moja-woda/

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska poprzez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska planuje w ramach programu „Moja woda” dofinansowywać powstawanie przydomowych oczek wodnych i instalacji przechwytujących deszczówkę. NFOŚiGW przeznaczy 100 mln zł dla polskich rodzin na instalacje do zbierania wód opadowych. W ramach programu będzie można otrzymać do 80 proc. kosztów, ale nie więcej niż 5 tys. zł. Wnioski do WFOŚ będzie można składać od 1 lipca 2020 r.

Więcej informacji na: https://www.gov.pl/web/klimat/nowy-program-moja-woda–100-milionow-zlotych-na-20-tysiecy-przydomowych-retencji

Realizacja przydomowych oczek wodnych i stawów ziemnych zasilanych wodami opadowymi, roztopowymi lub gruntowymi jest możliwa w trybie uproszczonych procedur prawnych.

Zgodnie z  art. 394 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo wodne (Dz. U. 2020 poz. 310) zbiorniki wodne – stawy – napełniane wyłącznie wodami opadowymi lub roztopowymi lub wodami gruntowymi o powierzchni nieprzekraczającej 1000 m2 i głębokości nieprzekraczającej 3 m od naturalnej powierzchni terenu o zasięgu oddziaływania niewykraczającym poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, mogą być wykonywane na podstawie uproszczonej procedury zgód wodnoprawnych, wymagają bowiem jedynie zgłoszenia wodnoprawnego. Ponadto zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 15 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 2019 poz. 1186 ze zm.) budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę.

W związku z licznymi pytaniami dotyczącymi interpretacji przepisów ustawy Prawo Wodne związanych z prawem do sprzedaży gruntu, na którym znajduje się oczko wodne informujemy, że już w marcu 2018 r. Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej przedstawiło stanowisko w sprawie sprzedaży gruntów pod śródlądowymi wodami stojącymi. Z interpretacji MGMŻŚ jasno wynika, że działki na których znajdują się baseny, oczka wodne, stawy hodowlane nie podlegają prawu pierwokupu przez Skarb Państwa. Prawo pierwokupu dotyczy tylko naturalnych zbiorników wód stojących.

Opinia prawna: https://www.gov.pl/web/gospodarkamorska/opinia-prawna-w-sprawie-prawa-pierwokupu-w-przypadku-sprzedazy-gruntow-pod-srodladowymi-wodami-stojacymi


Działania na rzecz magazynowania wody prowadzą instytucje publiczne. W województwie łódzkim, szczególnie narażonym na problem suszy, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi przeznacza 4 miliony złotych na dofinansowanie retencji w ramach priorytetowego programu „DESZCZÓWKA – Gromadzenie wód opadowych”. Dzięki niemu zainteresowane osoby będą mogły uzyskać do 5 tys. zł na zasiew łąk kwietnych i budowę małych zbiorników retencyjnych.

Formularze i szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem:
http://www.wfosigw.lodz.pl/deszczowka—gromadzenie-wod-opadowych-,46,747.html?fbclid=IwAR1-558w9TC6KS-7XAuzQhCFfNrW8IvnHD6X3TSuhxuxeVsKFACcNBSUzgw

Pro-retencyjne działania wspierają też samorządy. W stolicy uruchomiono program „Warszawa chwyta wodę”, w ramach którego mieszkańcy mogą otrzymać dotację do 10 tys. zł na budowę instalacji do zatrzymywania i wykorzystania wód opadowych i roztopowych w miejscu ich powstania. Dopłaty będzie można uzyskać na wykonanie urządzeń retencyjno-rozsączajacych (np. skrzynek rozsączających i studnie chłonnych) i zbiorników retencyjnych. 

Formularze i szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem:
https://warszawa19115.pl/-/dotacje-dla-mieszkancow-na-budowe-urzadzen-do-zatrzymania-wod-opadowych-i-roztopowych-

Gmina Piaseczno udziela dotacji na zagospodarowanie deszczówki na rok 2020. Dzięki programowi mieszkańcy będą mogli otrzymać wsparcie finansowe na stworzenie trwałych systemów małej retencji służących gromadzeniu deszczówki m.in. ogrodów deszczowych, studni chłonnych, muld czy zbiorników retencyjnych. Wysokość dofinansowania pokryje do 80% rzeczywistych, udokumentowanych kosztów realizacji inwestycji jednak nie więcej niż 5000 zł w przypadku osób fizycznych i nie więcej niż 10000 zł dla pozostałych podmiotów prawnych.

Formularze i szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem:
http://bip.piaseczno.eu/artykul/148/6978/ogloszenie-o-naborze-wnioskow-w-ramach-dotacji-na-zagospodarowanie-deszczowki-na-rok-2020

We Wrocławiu drugi rok z rzędu, z dwukrotnie większym budżetem rusza program „Złap deszcz”, dzięki któremu wrocławianie będą mogli uzyskać nawet kilka tysięcy złotych dotacji na budowę urządzeń do łapania deszczówki (np. beczek) na swojej posesji i efektywniej wykorzystywać wodę opadową do celów gospodarczych. Wnioski należy składać do 30 września 2020 roku.

Formularze i szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem:
http://bip.um.wroc.pl/artykul/842/43956/zlap-deszcz-2020

Legnica rusza z programem "Miasto Gąbka". Program związany z małą retencją realizowany będzie w kilku etapach do 2023 roku. Miasto położy szczególny nacisk na retencję krajobrazową i glebową. Magistrat przewiduje wsparcie dla właścicieli nieruchomości z udostępnieniem dokumentacji projektowej , którzy podejmą budowę instalacji do gromadzenia deszczówki. 

W Gdańsku do końca roku można składać wnioski o dotację na małą, przydomową retencję: studnie chłonne i skrzynki rozsączające. Osoby prywatne mogą zyskać do 4000 złotych, a wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe – nawet 10 000 złotych! 

Formularze i szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem:
https://www.gdansk.pl/urzad-miejski/wiadomosci/warto-zlozyc-wniosek-o-dofinansowanie-malej-retencji,a,88988

Gdynia oferuje nawet do 10 tys. zł dofinansowania na założenie ogrodu deszczowego. Miasto pokrywa do 60% udokumentowanych kosztów wykonania ogrodu.

Formularze i szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem:
https://bip.um.gdynia.pl/sprawy-do-zalatwienia,111/dofinansowanie-wykonania-ogrodu-deszczowego,526816

W Sopocie od kilku lat dofinansowywane są projekty wykorzystywania wody deszczowej m.in. do podlewania przydomowych ogródków. Gmina udziela pokrywa nawet 50% kosztów, jednak nie więcej niż 1 tys. zł dla budynku jednorodzinnego i 5 tys. zł dla wielorodzinnego. Mieszkańcy mogą otrzymywać dofinansowanie na założenie ogrodu deszczowego w pojemniku albo w gruncie, wybudowanie muldy lub studni chłonnej czy zbiornika na wodę opadową. Wnioski można składać w urzędzie miasta.

Formularze i szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem:
https://bielsko-biala.pl/dotacje-informacja-dotyczaca-srodkow-finansowych-na-ochrone-srodowiska-w-bielsku-bialej

„Bielsko-Biała łapie deszcz” ma zachęcać mieszkańców do efektywnego gospodarowania wodą opadową na terenie swojej posesji. Bielszczanie mogą uzyskać dotację na montaż naziemnego lub podziemnego zbiornika retencyjnego.

Od czerwca Kraków rusza ze swoim pro-retencyjnym programem. Miasto będzie przyjmować wnioski od mieszkańców, którzy chcieliby dostać miejską dotację na wykonanie systemu do gromadzenia i wykorzystania wód opadowych i roztopowych. Wsparcie może wynieść nawet do 12 tys. złotych.

Formularze i szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem:
https://www.krakow.pl/aktualnosci/239721,1926,komunikat,zdobadz_dotacje_i_wykorzystaj_deszczowke.html

„Po(d)lej deszczem w Sosnowcu” jest kolejnym pilotażowym programem wdrażanym przez polskie miasto. Mieszkańcy Sosnowca będą mogli dostać nawet 4000zł dotacji na budowę lub modernizację instalacji gromadzącej wodę opadową (np. ogrodu deszczowego w pojemniku i w gruncie, muldy lub studni chłonnej, a także podziemnego lub nadziemnego zbiornika).

W Lublinie startuje pilotażowy program skierowany do mieszkańców „Złap deszczówkę”. Mieszkańcy otrzymają nawet 5 tys. zł na budowę systemów ogrodowych służących zatrzymywaniu wody deszczowej oraz naziemnych i podziemnych zbiorników retencyjnych i studni chłonnych z kręgów betonowych.

W działalność na rzecz przydomowej retencji włączają się także mniejsze gminy. Gmina Choroszcz w województwie podlaskim wspiera mieszkańców w ochronie zasobów wody. Na budowę systemów deszczowych retencjonujących wodę, mieszkańcy mogą otrzymać dotację w wysokości do 50% poniesionych kosztów, w kwocie nawet 2000 zł.

Formularze i szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem:
https://www.choroszcz.pl/artykul/9945,gmina-choroszcz-wspiera-mieszkancow-w-ochronie-zasobow-wody.html


Coraz więcej instytucji i miast angażuje się w działania na rzecz retencji wody. Jest to niezwykle istotne, gdyż Polska jest w końcówce krajów Unii Europejskiej pod względem gromadzenia wody.

Na bieżąco będziemy aktualizować bazę samorządów, które przystąpią w tym roku do realizacji projektów, grantów i innych działań, służących retencji i przeciwdziałaniu skutkom suszy, przeznaczonych dla osób indywidualnych, przedsiębiorstw i instytucji.

Wody Polskie przywracają też zdolność retencyjną istniejących zbiorników. Aktualnie prowadzone są prace rewitalizacyjne m.in. na Zalewie Rzeszowskim, Zalewie Sulejowskim, a wkrótce także na zbiorniku Jeziorsko oraz Zalewie Zemborzyckim. W planach jest także budowa nowych zbiorników retencyjnych oraz stopni wodnych, zapewnią duże rezerwuary wód, pełniąc przy tym funkcję przeciwpowodziową, łagodzącą skutki suszy i zmiany klimatu. Z kolei w ramach programu renaturyzacji wód powierzchniowych Wody Polskie odtwarzają tereny mokradłowe w dolinach rzecznych oraz renaturalizują rzeki.

 

Zespół Komunikacji Społecznej i Edukacji Wodnej
PGW Wody Polskie